Gōtoku-ji (豪徳寺) – świątynia maneki neko

Są w Tokio miejsca, do których wracam, kiedy szukam inspiracji – jednym z nich jest świątynia Gōtoku-ji (豪徳寺) w dzielnicy Setagaya. Jeśli chcecie kupić autentycznego maneki neko, to tylko tu!

Pierwszy raz odwiedziłam Gōtoku-ji z pięć czy sześć lat temu, zanim w ogóle zaczęłam pisać bloga. Zauroczyła mnie też sama okolica – wąskie uliczki, malutkie kawiarenki serwujące tradycyjne słodycze. I cisza.

Odwiedzam ten kącik Tokio raz na rok czy dwa, sprawdzić, czy na pewno koty, które przywiozłam dla bliskich, nadal mają swoją moc. Za każdym razem skręcam w trochę inną uliczkę, ląduję w kolejnym nieznanym zakątku miasta, które niby jest tak blisko centrum, a zdaje się istnieć w równoległym wszechświecie.

Ale… dlaczego istnieje świątynia, w której funkcję talizmanów omamori (więcej na ich temat przeczytacie tutaj) przejęły figurki kotów?

Według legendy, w XVII wieku, obok świątyni przechodził pewnego dnia lord, Ii Naotaka (井伊直孝). Kiedy spojrzał w stronę świątyni, ujrzał przez okno machającego łapką kota, jakby zapraszającego go do środka. Zaciekawiony, wszedł do środka i został poczęstowany przez kapłana herbatą. Chwilę później na zewnątrz rozpętała się burza – lord uznał to za znak od niebios.

Podarował zaniedbanej i malutkiej świątyni sporo ziemi i wyznaczył ją na miejsce pochówku dla swojej rodziny. A wszystko dzięki kociemu przyjacielowi. Motyw kota znajduje się też na pagodzie na przeciwko wejścia do głównej sali modlitw, a także na ścianach wewnętrznej sali.

W świątyni można kupić dla siebie figurkę maneki neko (招き猫), która ma pomóc nam w spełnieniu marzeń. Kiedy marzenie się ziści, ludzie przynoszą figurkę z powrotem, żeby dołączyła do całej armii kotów, które wspierały wiernych w ich szczęściu.

Nie do końca wiadomo, czy to właśnie Gōtoku-ji jest miejscem narodzin maneki neko – ale na pewno jest jednym z najsłynniejszych miejsc, gdzie można je spotkać. Najwcześniejsze wzmianki na temat „zapraszających kotów” pojawiły się dopiero w połowie XIX wieku.

Maneki neko to nie tylko urocze figurki – dla wielu pełniły i pełnią funkcję talizmanu. Niektórzy twierdzą, że „zapraszają” one dobrą fortunę – pieniądze, szczęście, miłość. Inni – że potrafią ochronić dzieci przed chorobą, dlatego stanowią według nich świetny prezent.

Ponoć większość figurek kotów podnosi do góry lewą łapkę – ale ktoś wymyślił kiedyś, że prawa ręka bardziej działa przy „zapraszaniu” pieniędzy i z czasem zaczęło powstawać coraz więcej praworęcznych kotów… Wygląda na to, że tak stało się też w Gōtoku-ji.

Przy okazji poszukiwań znalazłam piękne rysunki z kolekcji pod tytułem „Kyosen Gangu-jō” (巨泉玩具帖) autorstwa Kawasaki Kyosen (川崎巨泉). Została wydana w pierwszej połowie XX wieku i zawiera setki cudownych rycin z tradycyjnymi zabawkami i rękodziełem z różnych zakątków Japonii (więc spodziewajcie się, że będę o tym niedługo więcej pisać!).

名古屋土製招き猫 (Nagoya dosei maneki-neko) Próbowałam znaleźć więcej informacji na temat tych tygrysich kotów, ale niestety – wygląda na to, że nikt nie kontynuuje tej tradycji. Szkoda… Znalazłam jedno cudo na jakiejś starej japońskiej aukcji, ale poza tym – cisza.
Toyama maneki-neko. Maneki-neko w Toyamie zaczęły powstawać w drugiej połowie XIX wieku; niestety przez pewien czas ich nie tworzył… Wygląda jednak na to, że w latach 70. tradycja odżyła i można je kupić i zobaczyć cały proces powstawania tutaj.
仙台堤人形招き猫 (Sendai tsutsumi ningyō maneki-neko). Tradycja tsutsumi maneki-neko jest nadal kontynuowana w tym samym warsztacie… i tak od trzystu lat. Jeśli kiedykolwiek będziecie w Sendai, zajrzyjcie koniecznie (adres) – ja też postaram się to zrobić następnym razem.
乙川貯金入招猫
鴻の巣招猫

W każdym razie – Gōtoku-ji to nie jedyna tokijska świątynka poświęcona maneki neko. Kocie figurki możecie też dostać w Asakusie, w malutkim chramie Imado-jinja (今戸神社), o którym pisałam parę lat temu.

No to jak? Kto z Was rusza na kocie poszukiwania? 🙂

Categories Religie Tradycje Uncategorized
Karolina

Cześć! Mam na imię Karolina. Jestem absolwentką japonistyki na Oxfordzie i autorką książki "Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet" (Wydawnictwo Czarne). Na blogu piszę głównie o Azji Wschodniej - zwłaszcza w kontekście podróży. Prowadzę też Tajfunowy Klub Książkowy, grupę na FB, gdzie rozmawiamy o japońskiej literaturze pięknej.

0 comments on “Gōtoku-ji (豪徳寺) – świątynia maneki neko

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *